Betaalde reviews leveren onrechtmatig concurrentievoordeel op

Rb. Amsterdam 24 juni 2026, IEF 23743; RB 4086; IT 5420; C/13/787737 (Hotelgiftcard.com tegen Experiencegift). In deze zaak vordert Hotelgiftcard.com B.V. in kort geding verschillende voorzieningen tegen concurrent Experiencegift B.V. wegens een handelswijze waarbij consumenten na aankoop van een HOTELGIFT-cadeaubon een vergoeding kregen in ruil voor het plaatsen van een beoordeling. Experiencegift bood consumenten € 5 terug en een donatie van 1.000 liter drinkwater aan een goed doel aan wanneer zij een review plaatsten en toonde daarbij op de bestelbevestigingspagina vijf sterren. In een eerder kort geding tussen partijen had Experiencegift toegezegd het aanbod van € 5 en de vijf sterren van haar website te verwijderen. De toen door Hotelgiftcard ingestelde reconventionele vorderingen werden afgewezen, omdat onvoldoende aannemelijk was dat Experiencegift op dat moment nog onrechtmatig handelde. Nadat de advocaat van Hotelgiftcard op 18 februari 2026, na opnieuw om de eerder aangeboden vergoeding te hebben verzocht, alsnog € 5 ontving, stelt Hotelgiftcard dat Experiencegift haar toezegging niet naleeft en bovendien nog steeds profiteert van de eerder verkregen betaalde beoordelingen. Hotelgiftcard vordert daarom onder meer een verbod voor Experiencegift om consumenten enige geldelijke of andere vergoeding aan te bieden teneinde hen te bewegen een beoordeling over HOTELGIFT te plaatsen, een bevel om Trustpilot en Google Reviews te verzoeken alle betaalde beoordelingen te verwijderen en verwijderd te houden, een controleerbaar overzicht van alle terugbetalingen die in ruil voor een beoordeling zijn gedaan en plaatsing van een rectificatie. Experiencegift voert aan dat zij haar werkwijze na het eerdere kort geding heeft aangepast, dat de betaling van € 5 op 18 februari een eenmalig incident was, dat de drinkwaterdonatie inmiddels uitsluitend aan de aankoop van een giftcard is gekoppeld en dat zij consumenten niet vraagt hun beoordeling te verhogen.

De voorzieningenrechter acht voldoende aannemelijk dat de eerdere handelswijze waarbij Experiencegift consumenten een vergoeding aanbood in ruil voor het plaatsen van een beoordeling onrechtmatig is jegens Hotelgiftcard. Betaalde beoordelingen misleiden volgens de voorzieningenrechter consumenten doordat zij structureel positievere beoordelingen opleveren dan organische beoordelingen en producten daardoor een kunstmatig betere reputatie krijgen. Experiencegift handelde bovendien in strijd met de voorwaarden van Trustpilot en Google Reviews door consumenten geld en een donatie van water aan een goed doel aan te bieden in ruil voor een beoordeling en hen naar een beoordelingsplatform door te linken. Het tonen van vijf sterren op de website, waarmee consumenten volgens de voorzieningenrechter onbewust richting een vijfsterrenbeoordeling werden bewogen, wordt aangemerkt als een dark pattern in de zin van de Digital Services Act. Omdat beoordelingen de aankoopbeslissing van consumenten beïnvloeden, leidt het kunstmatig verhogen van het aantal positieve beoordelingen en het gemiddelde beoordelingscijfer volgens de voorzieningenrechter tot een ongerechtvaardigd concurrentievoordeel voor Experiencegift en voorzienbaar nadeel voor Hotelgiftcard. Het door Hotelgiftcard gevorderde verbod om Experiencegift nog langer enige vergoeding aan consumenten te laten aanbieden teneinde hen tot het plaatsen van een beoordeling te bewegen, wordt echter afgewezen. De voorzieningenrechter acht voldoende aannemelijk dat Experiencegift haar werkwijze inmiddels heeft aangepast en zich aan haar toezegging uit februari 2026 houdt. De betaling van € 5 aan de advocaat van Hotelgiftcard wordt als een eenmalig incident aangemerkt, terwijl een later verzoek om een vergoeding is afgewezen. Ook is niet aannemelijk geworden dat de drinkwaterdonatie nog als tegenprestatie voor een beoordeling wordt aangeboden of dat Experiencegift consumenten vraagt hun beoordeling te herzien. Experiencegift profiteert volgens de voorzieningenrechter echter nog wel van haar eerdere onrechtmatige handelswijze, omdat de daarmee verkregen beoordelingen blijven bijdragen aan haar relatief hoge beoordelingsscore en het daaruit voortvloeiende concurrentievoordeel en nadeel voor Hotelgiftcard voortduren. Experiencegift wordt daarom bevolen binnen zeven dagen Trustpilot en Google Reviews te verzoeken alle betaalde beoordelingen te verwijderen en verwijderd te houden en Hotelgiftcard bewijs van die verzoeken te verstrekken. Daarnaast moet Experiencegift binnen zeven dagen een schriftelijk overzicht verstrekken van alle terugbetalingen die zij aan consumenten heeft gedaan in ruil voor een beoordeling, voorzien van bewijs waarmee de juistheid van dat overzicht kan worden gecontroleerd. Volgens de voorzieningenrechter kan dit overzicht zodanig worden verstrekt dat de terugbetalingen niet naar individuele consumenten zijn te herleiden en vormt het een aanvaardbaar middel om te controleren of aan het verwijderingsbevel is voldaan. De gevorderde rectificatie wordt afgewezen, omdat de voorgestelde rectificatietekst niet aansluit bij de uitkomst van het kort geding, nu niet is vastgesteld dat Experiencegift structureel in strijd met haar eerdere toezegging is blijven betalen voor beoordelingen. Het opnieuw aanhangig maken van een kort geding levert volgens de voorzieningenrechter geen misbruik van procesrecht op. Aan de twee toegewezen bevelen wordt een dwangsom verbonden van € 2.500 voor iedere dag of gedeelte daarvan dat Experiencegift daarmee in strijd handelt, met een maximum van € 100.000. Experiencegift wordt als grotendeels in het ongelijk gestelde partij veroordeeld in de proceskosten van € 2.101, te vermeerderen met de in het dictum genoemde nakosten en, bij niet-tijdige betaling, wettelijke rente.

4.2. Vooropgesteld wordt dat voldoende aannemelijk is dat de handelswijze waarbij Experiencegift consumenten een vergoeding aanbood in ruil voor het plaatsen van een beoordeling onrechtmatig is jegens Hotelgiftcard. Voldoende aannemelijk is dat, zoals Hotelgiftcard stelt, betaalde beoordelingen de consument misleiden, omdat zij structureel positievere beoordelingen opleveren dan organische beoordelingen en dat producten daarmee een kunstmatig betere reputatie krijgen waardoor consumenten aankopen doen die zij anders niet zouden doen. Bovendien verbieden de beoordelingsplatforms Trustpilot en Google Reviews in hun voorwaarden handelaren expliciet om te betalen of anderszins een tegenprestatie aan te bieden voor beoordelingen. Experiencegift handelde in strijd met deze voorwaarden door de consument direct na hun bestelling geld en een donatie van water aan een goed doel aan te bieden in ruil voor een beoordeling en de consument door te linken naar een beoordelingsplatform. Daarbij is nog van belang dat zij consumenten (onbewust) ertoe bewoog om een vijfsterrenbeoordeling te geven, door op haar website vijf sterren weer te geven (een dark pattern in de zin van de Digital Services Act). Nu voldoende aannemelijk is dat de aankoopbeslissing van consumenten wordt beïnvloed door beoordelingen van andere consumenten, geldt dat het kunstmatig verhogen van het aantal (positieve) beoordelingen en het gemiddelde cijfer daarvan direct leidt tot een ongerechtvaardigd concurrentievoordeel voor Experiencegift en daarmee tot voorzienbaar nadeel voor Hotelgiftcard. Het verbod van de beoordelingsplatforms op het inkopen van beoordelingen beoogt een gelijk speelveld tussen concurrenten te creëren. Experiencegift hield met haar handelswijze geen rekening met de belangen van Hotelgiftcard.