Rb. Rotterdam 20 oktober 2026, RB 4189; ECLI:NL:RBROT:2026:15308 (eiseres tegen de staatssecretaris van VWS). De rechtbank oordeelt dat de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport terecht een bestuurlijke boete van € 45.000 heeft opgelegd aan een onderneming wegens uitlatingen van haar managing director over rookvrije alternatieven voor traditionele sigaretten tijdens een televisie-interview. De managing director was op 22 oktober 2023 te gast in het programma Business Class op RTL 7, waar hij onder meer sprak over verhitte tabaksproducten en andere nicotineproducten. Naar aanleiding van een melding onderzocht de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) de uitzending en concludeerde de staatssecretaris dat sprake was van overtreding van het reclameverbod van artikel 5, eerste lid, van de Tabaks- en rookwarenwet (Trw). De onderneming betoogt dat er geen sprake was van commerciële mededelingen, maar van feitelijke informatieverstrekking in het kader van vrije nieuwsgaring. Daarbij wijst zij erop dat het interview een kritisch en niet-commercieel karakter had, dat zij niet voor deelname had betaald en dat de managing director op uitnodiging deelnam. De rechtbank volgt dit standpunt niet. Het reclamebegrip van artikel 1 Trw omvat iedere commerciële mededeling die het bekendheid geven aan of het aanprijzen van tabaksproducten of aanverwante producten tot doel dan wel rechtstreeks of onrechtstreeks tot gevolg heeft. Tijdens het interview benadrukte de managing director onder meer dat rookvrije alternatieven beter zouden zijn dan traditionele sigaretten en dat rokers hierover geïnformeerd moesten worden. Omdat de onderneming dergelijke producten in Nederland aanbiedt en een commercieel belang heeft bij deze boodschap, kwalificeren de uitlatingen volgens de rechtbank als reclame. Dat het interview niet door de onderneming was geïnitieerd, dat daar geen vergoeding tegenover stond of dat de mededelingen feitelijk juist zouden zijn, doet daaraan niet af. Ook de omstandigheid dat tijdens het interview de risico's van tabaks- en nicotineproducten werden benoemd, neemt het commerciële karakter van de uitlatingen niet weg.

Een aantrekkelijke reclamecampagne brengt consumenten naar een webshop. Maar hoe zorgt een onderneming ervoor dat ook de website zelf aan alle juridische eisen voldoet? 

Vooral zogenoemde dark patterns krijgen steeds meer aandacht. Denk aan vooraf aangevinkte opties, verborgen kosten of aftelklokken die consumenten onder druk zetten om snel een aankoop te doen. Met dergelijke technieken proberen ondernemingen het keuzegedrag van consumenten te beïnvloeden. Tijdens het Nationaal Reclamerechtcongres op 10 december bespreekt Gianna Hendriks (Osborne Clarke) wanneer ze daarmee de grens van een oneerlijke handelspraktijk overschrijden. 

Ook bij het gebruik van cookies en de inrichting van het bestelproces moeten ondernemingen rekening houden met verschillende wettelijke verplichtingen. Zo moeten ze consumenten duidelijk informeren over de totale prijs, eventuele bijkomende kosten en de voorwaarden van een overeenkomst. Daarnaast gelden specifieke regels voor het plaatsen van cookies en het verwerken van persoonsgegevens. 

Hendriks gaat in op hoe ondernemingen hun websites en webshops juridisch verantwoord kunnen inrichten. 

Ook dit jaar weer onder leiding van Ebba Hoogenraad (Hoogenraad & Haak) en Willem Leppink (Ploum). Er zijn nog plekken beschikbaar. Tot 15 november geldt € 50 vroegboekkorting.

De grenzen van de persvrijheid staan ter discussie. Minister Letschert is een procedure gestart om de erkenning van Ongehoord Nederland in te trekken. Volgens het Commissariaat voor de Media schiet de omroep structureel tekort in de naleving van wettelijke verplichtingen. Daarmee rijst de vraag onder welke omstandigheden de overheid mag ingrijpen bij een publieke omroep en hoe dit zich verhoudt tot de vrijheid van meningsuiting.

Tegelijkertijd heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) verschillende nieuwsmedia beboet wegens te positieve berichtgeving over geneesmiddelen als Ozempic en Wegovy. Volgens de inspectie hadden bepaalde publicaties een wervend karakter en kwalificeerden zij daarmee als verboden publieksreclame voor receptplichtige geneesmiddelen. De maatregelen roepen vragen op over de grens tussen onafhankelijke journalistiek en geneesmiddelenreclame.

Tijdens het Nationaal Mediarechtcongres op donderdag 19 november bespreekt emeritus hoogleraar mediarecht Wouter Hins deze actuele ontwikkelingen. Hij plaatst de gebeurtenissen rondom Ongehoord Nederland en de Ozempic-boetes in een breder juridisch perspectief, met aandacht voor de verhouding tussen mediatoezicht, handhaving en de uitingsvrijheid.

Het congres vindt plaats onder leiding van Remy Chavannes (Brinkhof) bij De Veranda in Amsterdam. Er zijn nog enkele plekken beschikbaar. 

Rb. Amsterdam 30 oktober 2026, RB 4181; ECLI:NL:RBAMS:2026:10763 (Reclame & Design tegen Inbox Storage). In deze zaak tussen Reclame & Design en Inbox Storage staat de vraag centraal of Inbox Storage gehouden is de facturen voor drie geleverde reclamespandoeken te betalen. Inbox Storage weigert betaling omdat R&D aanvankelijk verkeerde spandoeken heeft geleverd, waardoor zij onnodig kosten heeft gemaakt voor de huur van een hoogwerker. Daarnaast stelt Inbox Storage dat de geleverde doeken productiefouten vertonen en dat zij geen opdracht heeft gegeven voor een derde spandoek.

In deze zaak tussen [eiseres] en [gedaagden] staat de betaling van facturen voor vermeende advertentie- en promotiewerkzaamheden centraal. [Eiseres] stelt dat partijen een of meer overeenkomsten van opdracht hebben gesloten en dat zij op basis daarvan werkzaamheden heeft uitgevoerd. [Gedaagden] betwisten dat zij enige opdracht hebben verstrekt of dat werkzaamheden zijn uitgevoerd. Volgens hen is sprake van spookfacturen en worden zij regelmatig telefonisch benaderd voor advertenties en sponsoracties voor goede doelen.

Rb. Amsterdam 21 oktober 2026, IEF 23995; RB 4180; IT 5635; ECLI:NL:RBAMS:2026:10630 (SOMI tegen X Corp c.s.). In deze zaak tussen Stichting Onderzoek Marktinformatie (SOMI) en X Corp, staat de ontvankelijkheid van SOMI in een collectieve actie namens ongeveer acht miljoen Nederlandse gebruikers van X (voorheen Twitter) centraal. SOMI stelt dat [gedaagden] met de inrichting, exploitatie en beveiliging van het platform de grondrechten van gebruikers schenden. De verwijten hebben onder meer betrekking op datalekken, ongeoorloofde microtargeting en haatzaaiende berichten. SOMI vordert dat [gedaagden] deze praktijken beëindigen en de schade van gebruikers vergoeden. In een eerder tussenvonnis heeft de rechtbank geoordeeld dat SOMI aan vrijwel alle ontvankelijkheidseisen van de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA) voldoet. Alleen de financiële middelen en de zeggenschap over de collectieve vordering moesten nader worden onderbouwd. De rechtbank stelt voorop dat het middelenvereiste van artikel 3:305a lid 2 onder c BW slechts marginaal hoeft te worden getoetst. Een belangenorganisatie moet aannemelijk maken dat zij over voldoende middelen beschikt of kan beschikken om de procedure te voeren. De rechter hoeft daarbij niet diepgaand te onderzoeken of de organisatie de gehele procedure kan financieren en hoeft evenmin vooraf zekerheid te verkrijgen over de financiering van een eventueel hoger beroep of cassatie. Ook is geen zelfstandig onderzoek vereist naar de kapitaalkrachtigheid en solvabiliteit van de externe procesfinancier.

Rb. Amsterdam 21 oktober 2026, RB 4177; ECLI:NL:RBAMS:2026:10277 (Macedonian Thrace Brewery tegen Heineken en Athenian Brewery). In deze zaak tussen Macedonian Thrace Brewery (MTB) en Heineken en haar Griekse dochteronderneming Athenian Brewery (AB) staat een schadevordering centraal wegens misbruik van een economische machtspositie op de Griekse biermarkt. De Griekse mededingingsautoriteit heeft eerder vastgesteld dat AB tussen 1998 en 2014 concurrenten heeft uitgesloten door onder meer exclusiviteitsafspraken, loyaliteitskortingen en discriminerende behandeling van afnemers. Deze praktijken vonden plaats bij horecagelegenheden, groothandels en supermarkten. MTB stelt hierdoor omzet en winst te zijn misgelopen en vordert schadevergoeding van AB en haar moedervennootschap Heineken.

Rb. Amsterdam 28 oktober 2026, RB 4178; IT 5632; ECLI:NL:RBAMS:2026:10574 (Stichting Consumenten Competition Claims tegen Booking.com en Agoda). In deze zaak tussen Stichting Consumenten Competition Claims en Booking.com c.s. staat een collectieve schadeclaim centraal wegens vermeend mededingingsbeperkende en misleidende handelspraktijken op online hotelboekingsplatforms. De Stichting stelt dat Booking.com met pariteitsclausules hotels heeft beperkt in hun mogelijkheden om via andere verkoopkanalen lagere prijzen of gunstigere voorwaarden aan te bieden, waardoor consumenten te veel zouden hebben betaald. Daarnaast zouden Booking.com en Agoda gebruikmaken van dark patterns: misleidende patronen en uitlatingen op hun websites die het boekingsgedrag van consumenten beïnvloeden. Booking Holdings Inc. en Agoda betwisten dat de Nederlandse rechter bevoegd is om over de tegen hen ingestelde vorderingen te oordelen.

Rb. Overijssel 15 september 2026, RB 4171; ECLI:NL:RBOVE:2026:5508 (Cinefox tegen [gedaagde]). Cinefox Bioscoop- en Theater Reclame B.V. heeft een ondernemer aangesproken tot betaling van openstaande bedragen uit een overeenkomst voor het vervaardigen en plaatsen van reclame-uitingen in twee zalen van bioscoop Kinepolis in Enschede. Volgens Cinefox was de overeenkomst op 15 augustus 2024 gesloten voor een periode van drie jaar. De ondernemer stelt daarentegen dat hij slechts een overeenkomst voor één jaar is aangegaan en deze na negen maanden heeft opgezegd. Hij voert aan dat hij de Nederlandse taal onvoldoende beheerst en door Cinefox is misleid over de looptijd en de mogelijkheid tot opzegging. Cinefox betwist dit en beroept zich op de ondertekende overeenkomst en haar algemene voorwaarden. Op grond daarvan vordert zij, naast de openstaande betaling voor het eerste jaar, ook de resterende termijnen voor de volledige contractduur. In totaal vordert Cinefox € 4.973,50, vermeerderd met rente en kosten.

Rb. Den Haag 8 april 2026, RB 4170; ECLI:NL:RBDHA:2026:7807 (Staatsloterij tegen Loterijverlies). Staatsloterij B.V. heeft Loterijverlies.nl B.V. aangesproken tot vergoeding van advocaatkosten en interne kosten die zij heeft gemaakt in een eerdere collectieve schadevergoedingsprocedure. Die procedure was aangespannen naar aanleiding van misleidende reclame-uitingen van Staatsloterij over onder meer winkansen en prijzen. In die eerdere procedure oordeelde de rechtbank Den Haag in 2017 dat Loterijverlies misbruik had gemaakt van haar procesbevoegdheid. Het gerechtshof Den Haag oordeelde in 2019 dat Loterijverlies niet bevoegd was om namens de aangesloten deelnemers te procederen, de waarheidsplicht van artikel 21 Rv op grove wijze had geschonden en misbruik had gemaakt van haar procesbevoegdheid. Staatsloterij stelt dat Loterijverlies daarmee onrechtmatig heeft gehandeld en vordert € 723.055,42 aan advocaatkosten en interne kosten. Loterijverlies betwist haar aansprakelijkheid en stelt tegenvorderingen in van ruim € 13 miljoen. Volgens haar heeft Staatsloterij onder meer onrechtmatig gehandeld door een collectieve regeling en een bijzondere gratis trekking te organiseren, waardoor Loterijverlies vergoedingen en bijdragen van deelnemers zou zijn misgelopen.