RB
Gepubliceerd op maandag 16 november 2026
RB 4194
Rechtspraak (NL/EU) ||
23 okt 2026,
Rechtspraak (NL/EU) 23 okt 2026,, RB 4194; ECLI:NL:PHR:2026:998 ([eiser] tegen Innova Energie B.V), https://reclameboek.nl/artikelen/a-g-valk-geen-oneerlijke-handelspraktijk-bij-voortzetting-energielevering-na-faillissement-leverancier

A-G Valk: geen oneerlijke handelspraktijk bij voortzetting energielevering na faillissement leverancier

Parket bij de Hoge Raad 23 oktober 2026, RB 4194; ECLI:NL:PHR:2026:998 ([eiser] tegen Innova Energie B.V.) Advocaat-generaal Valk heeft geconcludeerd in een prejudiciële procedure over de rechtspositie van kleinverbruikers na het faillissement van hun energieleverancier en de toepasselijkheid van de regels over oneerlijke handelspraktijken, ongevraagde leveringen en precontractuele informatieplichten. Aanleiding is een geschil tussen een consument en Innova Energie, dat na het faillissement van SEPA Green Energy in december 2021 het klantenbestand van deze energieleverancier had overgenomen. De consument had sinds december 2020 een tweejarige overeenkomst met SEPA voor de levering van gas en elektriciteit tegen vaste tarieven. Innova zette de levering voort tegen eigen, hogere tarieven, waarop de consument terugbetaling vorderde van € 4.414,87. Volgens hem waren de oorspronkelijke leveringsovereenkomst en de daarbij behorende tarieven op Innova overgegaan. Subsidiair beriep hij zich onder meer op schending van precontractuele informatieplichten, oneerlijke handelspraktijken en dwaling. De kantonrechter van de Rechtbank Den Haag stelde prejudiciële vragen aan de Hoge Raad over de gevolgen van de overname van het klantenbestand op grond van de destijds geldende Besluiten leveringszekerheid, de mogelijke totstandkoming van een nieuwe leveringsovereenkomst en de toepasselijkheid van consumentenbeschermende bepalingen.

Volgens A-G Valk leidt de overdracht van het klantenbestand tijdens de zogenoemde eerste vensterperiode niet tot overname van de bestaande leveringsovereenkomsten, voorwaarden en tarieven. De Besluiten leveringszekerheid beogen de continuïteit van de energievoorziening te waarborgen, maar regelen niet de privaatrechtelijke rechtsverhouding tussen de opvolgende leverancier en de kleinverbruiker. Evenmin bieden zij volgens de A-G zelfstandig een grondslag voor het ontstaan van een nieuwe leveringsovereenkomst. Hoewel stilzwijgende toestemming achteraf in theorie mogelijk is, acht hij deze in de gegeven omstandigheden onwaarschijnlijk. Als meest aannemelijke grondslag voor de rechtsverhouding wijst hij op zaakwaarneming in de zin van artikel 6:198 e.v. BW. De opvolgende energieleverancier kan daarbij op grond van artikel 6:201 BW als zaakwaarnemer de consument vertegenwoordigen bij het tot stand brengen van een nieuwe leveringsovereenkomst. Wanneer de voorwaarden en tarieven marktconform zijn, ligt volgens de A-G voor de hand dat een dergelijke overeenkomst tot stand komt. Heeft de consument echter terecht bezwaar tegen de voorwaarden of tarieven, dan is volgens hem geen nieuwe overeenkomst ontstaan. De leverancier kan in dat geval op grond van artikel 6:200 lid 2 BW wel aanspraak maken op vergoeding voor de daadwerkelijk geleverde energie, berekend naar de prijzen die ten tijde van de levering gebruikelijk waren. Voor deze beoordeling hoeft volgens de A-G geen onderscheid te worden gemaakt tussen de eerste dertig dagen na de overdracht en de daaropvolgende periode.

De advocaat-generaal concludeert verder dat de regels over oneerlijke handelspraktijken uit artikel 6:193a e.v. BW, het verbod op ongevraagde leveringen uit artikel 7:7 lid 2 BW en de precontractuele informatieplichten uit artikel 6:230m e.v. BW niet van toepassing zijn op de voortzetting van energielevering overeenkomstig de Besluiten leveringszekerheid. Hetzelfde geldt volgens hem voor de specifieke precontractuele informatieverplichtingen uit artikel 95m lid 1 Elektriciteitswet 1998 en artikel 52b Gaswet. Deze consumentenbeschermende bepalingen beogen het economische handelen van consumenten op de markt te beschermen, terwijl de Besluiten juist voorzien in een tijdelijke uitschakeling van de markt om de leveringszekerheid na het faillissement van een energieleverancier te waarborgen. Volgens de A-G is daarom geen sprake van een ongevraagde levering waarvoor de consument op grond van artikel 7:7 lid 2 BW niet hoeft te betalen. Evenmin levert het handelen overeenkomstig de Besluiten volgens hem een oneerlijke handelspraktijk op. Nu de genoemde consumentenrechtelijke bepalingen volgens de A-G niet van toepassing zijn, komt hij niet toe aan de vraag welke sancties aan schending daarvan zouden moeten worden verbonden. Hij adviseert de Hoge Raad de prejudiciële vragen overeenkomstig deze uitgangspunten te beantwoorden.

6Voorstel voor beantwoording van de prejudiciële vragen

6.1

Het voorgaande brengt mee tot het navolgende voorstel tot beantwoording van de gestelde prejudiciële vragen.

Vraag 1

6.2

Bij een overdracht van het klantenbestand in de eerste vensterperiode gaan de bestaande leveringsovereenkomsten noch hun voorwaarden en tarieven over op de overnemende energieleverancier. Niet alleen is niet voldaan aan de vereisten voor contractoverneming (de kleinverbruiker heeft geen medewerking verleend en bovendien is de wil van de overnemende energieleverancier ook niet op contractsoverneming gericht, hiervoor ‎5.129-‎5.130), het is ook niet de strekking van de Besluiten dat de levering van energie op de voorwaarden en tegen de tarieven van de gefailleerde energieleverancier wordt voortgezet (hiervoor ‎5.88-‎5.114). Ook art. 3:12 en/of 6:248 BW leidt daartoe dan vanzelfsprekend niet.

Vragen 2 en 3

6.3

Stilzwijgende toestemming achteraf in de totstandkoming van een nieuwe energieleveringsovereenkomst door de kleinverbruiker is in theorie mogelijk, maar lijkt onwaarschijnlijk (hiervoor ‎5.144-‎5.151). In verband met art. 6:1 BW, de bedoeling van de regelgever van de Besluiten en bij gebreke van een deugdelijke delegatiebepaling bieden ook de Besluiten zelf geen grondslag voor de totstandkoming van een dergelijke nieuwe energieleveringsovereenkomst (hiervoor ‎5.68-‎5.70 en ‎5.117-‎5.122).

6.4

Ik meen dat vertegenwoordiging (Selbsteintritt) van de kleinverbruiker door de opvolgende energieleverancier als diens zaakwaarnemer (art. 6:201 BW) wél een aannemelijke grondslag voor de totstandkoming van een nieuwe energieleveringsovereenkomst is (hiervoor ‎5.174-‎5.201). Heeft de kleinverbruiker echter terechte aanmerking op de voorwaarden of het tarief van de opvolgende energieleverancier, dan is geen energieleveringsovereenkomst tot stand gekomen. De leverancier heeft dan nog wel recht op betaling voor de feitelijk aan de kleinverbruiker geleverde energie (in zoverre is het belang van de kleinverbruiker wel naar behoren door hem behartigd), maar dan volgens de prijzen die ten tijde van de levering gebruikelijk waren (art. 6:200 lid 2 BW).

6.5

Hoewel redelijkheid en billijkheid zozeer kneedbaar zijn dat niet op voorhand ondenkbaar is dat ze zouden kunnen dienen als grondslag voor een betalingsplicht voor de kleinverbruiker, voegen ze mijns inziens niet iets toe aan de hier zozeer gepaste grondslag van zaakwaarneming (‎5.206-‎5.207).

6.6

Van ongevraagde levering van energie van de overnemende leverancier aan de consument als bedoeld in art. 7:7 lid 2 BW is geen sprake. De regel van die bepaling ziet niet op een nationale regeling van een ‘openbaredienstverplichting’ respectievelijk maatregelen ter bescherming van afnemers zoals voorzien in de Besluiten. De Besluiten en de daarop gegronde praktijk waarborgt de leveringszekerheid voor kleinverbruikers in de bijzondere situatie van insolventie van een energieleverancier. Die leveringszekerheid is een openbaar belang alsook een gezondheidsbelang van consumenten, dat van de economische belangen van consumenten kan en moet worden onderscheiden.

Vraag 4

6.7

Er bestaat geen aanleiding om voor de beantwoording van de vragen 3 en 4 onderscheid te maken tussen de eerste periode van dertig dagen na de overdracht van de klant aan de overnemende leverancier (binnen welke periode het de klant volgens de Besluiten verboden is over te stappen naar een ander energieleverancier) en de periode daarna. De eventuele gebondenheid van de kleinverbruiker aan een nieuwe energieleveringsovereenkomst respectievelijk zijn betalingsplicht voor feitelijk geleverde energie hebben geen relatie met het wel of niet bestaan van de bedoelde overstapmogelijkheid.

Vragen 5 en 6

6.8

Ook de informatieplichten van art. 6:230m e.v. BW en de specifieke precontractuele informatieplicht van art. 95m lid 1 Elektriciteitswet 1998 en art. 52b Gaswet zien niet op een nationale regeling van de openbaredienstverplichting ter bescherming van de leveringszekerheid van kleinverbruikers en op de praktijk die op die regeling is gegrond. Hetzelfde geldt voor regels met betrekking tot oneerlijke handelspraktijken van art. 6:193a e.v. BW. Deze regels van consumentenrecht hebben gemeen dat zij ertoe dienen om marktgedrag in goede banen te leiden. Anders gezegd, zij strekken ertoe consumenten bij hun economisch handelen op de interne markt een hoog beschermingsniveau te bieden. In het belang van de leveringszekerheid schakelen de Besluiten de markt ten aanzien van de consument echter juist tijdelijk uit. Daarom kunnen de bedoelde informatieplichten niet van toepassing zijn. Dit volgt mijns inziens ook reeds voldoende duidelijk uit de rechtspraak van Hof van Justitie van de EU met betrekking tot de respectieve regelingen (hiervoor ‎5.208-‎5.236).

6.9

Aan vraag 6 wordt dus niet toegekomen.