Misleidende en vergelijkende reclame  

Rb. Gelderland 5 oktober 2022, IEF 23491; RB 4003; ECLI:NL:RBGEL:2022:5713 (Rockwool tegen Kingspan). De rechtbank beoordeelt een wederzijds geschil tussen Rockwool en Kingspan over uitlatingen over de brandveiligheid van steenwol- en kunststofisolatie in de nasleep van de brand in de Grenfell Tower. De rechtbank zet eerst uiteen dat voor misleidende reclame (art. 6:194 BW) en ongeoorloofde vergelijkende reclame (art. 6:194a BW) onder meer vereist is dat sprake is van een openbaar gemaakte mededeling die de relevante doelgroep kan misleiden en haar economisch gedrag kan beïnvloeden; maatgevend is daarbij de gemiddeld geïnformeerde, omzichtige en oplettende gewone beroeps- of bedrijfsbeoefenaar, hier vooral aannemers en architecten. In conventie krijgt Rockwool slechts gedeeltelijk gelijk, en wel alleen tegenover Kingspan Insulation B.V.. De rechtbank oordeelt dat de website-uiting van Kingspan Insulation dat het classificeren van een materiaal als onbrandbaar niet betekent dat het materiaal niet brandt, kwalificeert als ongeoorloofde vergelijkende reclame, omdat daarin impliciet naar steenwolproducten van Rockwool wordt verwezen en de formulering, zonder voldoende nuancering, misleidend is. Hetzelfde geldt voor de uitlatingen tijdens de NEN Studiedagen, voor zover daarin werd gesteld dat een combinatie van A1-isolatiemateriaal en A2-gevelbekleding een brandtest had gefaald zonder dat daaraan onderling identieke en objectief vergelijkbare brandtests ten grondslag lagen. De overige verwijten van Rockwool slagen niet: de tweede website-uiting kon niet aan de gedagvaarde Kingspan-vennootschappen worden toegerekend omdat zij afkomstig was van Kingspan Unidek, de Position Paper werd niet misleidend geacht omdat daarin feitelijk en op basis van objectief vergelijkbare DCLG-tests werd gerapporteerd, de bedrijfsfilm werd niet aan de gedagvaarde Kingspan-entiteiten toegerekend, en voor het gevorderde algemene gebod om op verzoek feitelijke onderbouwing van toekomstige uitingen te verstrekken biedt art. 6:195 lid 1 BW jo. art. 3:296 BW volgens de rechtbank geen grondslag. De rechtbank verklaart daarom voor recht dat Kingspan Insulation onrechtmatig heeft gehandeld, verbiedt die specifieke uitingen, wijst een dwangsom toe en kent schadevergoeding op te maken bij staat toe; de gevorderde rectificatie wordt afgewezen. Kingspan Insulation wordt in conventie veroordeeld in de proceskosten van € 1.906,10.

CBb 7 april 2026, RB4000, ECLI:NL:CBB:2026:136 (Tabaksfabrikant tegen de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport). De tabaksfabrikant verkocht tijdens het festivalseizoen van 2019 op de festivals Pinkpop en het Defqon.1 tabaksproducten in speciaal daarvoor bestemde tabaksverkooppunten. De tabaksfabrikant had samenwerkingsovereenkomsten met de organisatoren van Pinkpop en Defqon.1 gesloten en betaalde daarvoor vergoedingen voor het verkooprecht. Na inspecties van de NVWA werden er twee boetes opgelegd. Met boetebesluit I heeft de staatssecretaris aan de tabaksfabrikant een boete opgelegd van € 45.000 wegens overtreding van het sponsoringsverbod van artikel 5, eerste lid, van de Tabaks- en rookwarenwet (Trw). Volgens de staatssecretaris blijkt dit uit de hoogte van de vergoeding die de tabaksfabrikant betaalde voor zijn aanwezigheid op het festival. Met boetebesluit II heeft de staatssecretaris aan de tabaksfabrikant een boete opgelegd van in totaal € 90.000 wegens overtreding van het reclame- en sponsoringsverbod (art. 5 lid 1 Trw). Volgens de staatssecretaris was er sprake van reclame omdat de presentatie van de producten verder ging dan nodig was. Dit bleek uit de opvallende plek die de producten van de tabaksfabrikant in het schap kregen en uit het feit dat dezelfde producten van deze fabrikant op meerdere plekken in het schap stonden. Daardoor ontstond een aaneengesloten blok van producten van de tabaksfabrikant, waarvoor geen andere reden bestond dan het extra onder de aandacht brengen en verkopen van deze producten. Dat sprake was van sponsoring bleek volgens de staatssecretaris uit de hoogte van de vergoeding die de tabaksfabrikant betaalde voor zijn aanwezigheid op het festival. Deze vergoeding stond niet in verhouding tot de totale omzet die hij daar kon behalen.

Rb. Amsterdam 7 april 2026, IEF 23462; IT 5198; ECLI:NL:RBAMS:2026:3348 ([eiser 1] en [eiser 2] tegen [gedaagde]). De voorzieningenrechter van de Rechtbank Amsterdam wijst alle gevraagde voorzieningen af in een kort geding tussen influencer/powerlifter [eiser 1], handelend onder [handelsnaam 1], en [gedaagde] B.V. Partijen hadden een overeenkomst gesloten die liep van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2026, op grond waarvan [gedaagde] exclusief gerechtigd was de naam en “image rights” van [handelsnaam 1] te gebruiken voor de promotie en verkoop van voedingssupplementen, tegen betaling van onder meer een maandelijkse licentievergoeding van USD 35.000, een winstaandeel en verkoopprovisie. [eiser 1] stelde dat hij deze overeenkomst op 29 oktober 2025 rechtsgeldig had ontbonden wegens een material breach als bedoeld in art. 5.2 van de overeenkomst, onder verwijzing naar te late en uitblijvende betalingen, het uitblijven van winstaandelen en provisie, het niet verstrekken van financiële informatie en het zonder voorafgaande goedkeuring op de markt brengen van producten, onder meer in Mexico. Op basis daarvan vorderde hij onder meer verboden wegens merk-, auteurs- en portretrechtinbreuk, alsook verboden op misleidende handelspraktijken en misleidende reclame, met nevenvorderingen zoals opgave en terugroeping. De voorzieningenrechter stelt voorop dat Nederlands recht van toepassing is en dat de rechtbank Amsterdam bevoegd is. Daarnaast oordeelt hij dat [eiser 2] geen contractspartij is en ook niet als merkhouder, auteursrechthebbende of portretgerechtigde is gesteld, zodat haar vorderingen al daarom stranden. Beslissend is vervolgens dat de gevraagde verboden alleen toewijsbaar zijn als voldoende aannemelijk is dat de bodemrechter zal oordelen dat de overeenkomst rechtsgeldig is ontbonden; dat acht de voorzieningenrechter niet het geval.

RCC 13 maart 2026, RB 3992; 2025/00657 (Klager tegen VriendenLoterij). De zaak betreft de online reclame-uiting van de VriendenLoterij, waarin op de website bij de bingo-actie stond: “Volle kaart? Dan heeft u BINGO! De eerste volle Bingokaart wint iedere week gegarandeerd €25.000!”. Klager had drie loten gekocht en daarbij gratis bingokaarten ontvangen, en kreeg bij een trekking een volle kaart. Op basis van de tekst op de website ging klager ervan uit dat hij daarmee aanspraak had op de gegarandeerde prijs van €25.000, en voelde zich misleid toen bleek dat hij deze prijs niet kreeg omdat zijn bingo niet de eerste volle kaart van het spel was. De VriendenLoterij voerde aan dat klager de uiting verkeerd had gelezen: de tekst zegt niet dat elke deelnemer met een volle bingokaart €25.000 wint, maar koppelt de prijs expliciet aan “de eerste volle bingokaart” in het spel, wat ook zo wordt uitgelegd op de uitslagenpagina waar per getrokken bal is te zien bij welke bal de eerste bingo valt en welke prijzen gelden voor latere bingo’s. Volgens de adverteerder is de prijs van €25.000 daarmee wel degelijk gegarandeerd voor iedereen die (eventueel tegelijkertijd) als eerste bingo heeft, maar niet voor spelers die later in het spel een volle kaart behalen. Van misleiding zou daarom geen sprake zijn.

RCC 24 februari 2026, RB 3989; 2026/00015 (Klager tegen Booking.com). De zaak betreft een reclame-uiting op de website van Booking.com voor de accommodatie “Cottage” in Bristol (VK), waarin staat: “Free parking is available on-site, ensuring convenience for all visitors”. Volgens klager is de informatie over parkeren tegenstrijdig. Op de website van Booking.com wordt “gratis parkeren op het terrein” beloofd, in de boekingsbevestiging staat “gratis openbare parkeergelegenheid nabij” en op de website van de accommodatie zelf wordt vermeld dat langs de weg op 100 meter afstand kan worden geparkeerd. Klager heeft meerdere keren om duidelijkheid gevraagd over de afstand tot de parkeerplek, maar kreeg geen helder antwoord en heeft daarom de niet-restitueerbare boeking binnen twee dagen geannuleerd. Klager stelt dat hem aanvankelijk een terugbetaling in het vooruitzicht was gesteld en begrijpt daarnaast niet hoe een “Room Cancellation Insurance” kan worden aangeboden terwijl tegelijk wordt vermeld dat geen recht op terugbetaling bestaat bij annulering. De verzekeringstussenpersoon (verweerder sub 1) voert aan dat de annuleringsverzekering een regulier verzekeringsproduct is dat bedoeld is om specifieke onvoorziene gebeurtenissen (zoals ziekte of werkloosheid) te dekken en dat vóór aankoop alle relevante productinformatie, polisvoorwaarden en verzekeringskaart beschikbaar zijn, zodat de klant een geïnformeerde keuze kan maken. Booking.com (verweerder sub 2) stelt dat in de boekingsbevestiging duidelijk staat dat het gaat om “gratis openbare parkeergelegenheid nabij” en dat een loopafstand van circa 100 meter daarmee in overeenstemming is; bovendien is de algemene beschrijving inmiddels aangepast naar “Roadside parking”, en benadrukt Booking.com dat zij afhankelijk is van de informatie van de accommodatiehouders en bij signalen over onjuistheden actie onderneemt.

Parket bij de Hoge Raad 12 september 2025, RB 3986; IT 5157; ECLI:NL:PHR:2025:985 (Digital Revolution tegen Media Concept). De P-G gaat in deze conclusie in op de vraag of prijsverschillen tussen aanbiedingen via Google Shopping en een eigen webshop kunnen worden aangemerkt als misleidende reclame of een oneerlijke handelspraktijk in de zin van het Unierecht. Aanleiding vormt een geschil tussen concurrenten, waarin Media Concept printercartridges via Google Shopping tegen een lagere prijs en met een afnamebeperking aanbood, terwijl op de eigen website een hogere prijs gold zonder die beperking.

RCC 5 februari 2026, RB 3975; 2025/00434. Klager stelt dat de reclame-uiting “Revolutionair Bodyfeel™ Materiaal” voor het nieuwe condoom van Durex oneerlijk en misleidend is, omdat het woord “revolutionair” indruk wekt dat het om een nieuw materiaal gaat, terwijl het condoom van nitril is gemaakt. Nitril is een bestaand materiaal, dat al in andere producten wordt toegepast. Verder stelt klager dat met de aanduiding TM de indruk wordt gewekt dat dit beschermd zou zijn met een merkrecht, terwijl dat niet het geval is. Adverteerder voert in eerste aanleg zelf gemotiveerd verweer en onderbouwt dat de toepassing van nitril in een condoom voor mannen een baanbrekende innovatie betreft en dat de reclame niet misleidend is. De voorzitter van de Reclame Code Commissie wijst de klacht af. De voorzitter verwijst naar eerdere rechtspraak en een uitspraak van het College van Beroep, waaruit volgt dat het symbool ‘TM’ in Nederland geen juridische betekenis heeft, maar door consumenten wel kan worden opgevat als een verwijzing naar een merkrecht. Of dit misleidend is, hangt af van de context van de reclame-uiting en de indruk die deze als geheel wekt bij de gemiddelde consument. De voorzitter oordeelt dat “Bodyfeel TM ” in de reclame-uiting vooral beschrijvend wordt gebruikt voor het materiaal van het condoom en de daarmee geclaimde gebruikservaring. Omdat adverteerder aannemelijk heeft gemaakt dat zij als pionier een nieuw materiaal voor mannencondooms gebruikt met onderscheidende eigenschappen, is het gebruik van “TM” gerechtvaardigd. De gemiddelde consument wordt daardoor niet misleid en de klacht wordt afgewezen. Klager gaat tegen de beslissing van de voorzitter in beroep. Klager voegt aan zijn eerdere betoog toe dat het gaat om de vraag of geadverteerd mag worden met “revolutionair materiaal” als je eigenlijk bedoelt “revolutionaire toepassing van bestaand materiaal”. Klager stelt verder dat relevante onderbouwing en uitleg van de claim ontbreekt en dat het niet duidelijk is dat het om een condoom van nitril gaat.

Rechtbank Rotterdam 17 februari 2026, IEF 23306; RB 3973; ECLI:NL:RBROT:2026:1408 (Philip Morris Investments B.V. tegen de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de staatssecretaris). De rechtbank Rotterdam beoordeelt een door de staatssecretaris van VWS opgelegde bestuurlijke boete van € 45.000 aan Philip Morris Investments B.V. wegens overtreding van het reclameverbod van art. 5 lid 1 Tabaks- en rookwarenwet (Trw). Centraal staat of het online omruilprogramma voor het elektronische verhittingsapparaat IQOS (ILUMA) “reclame” is in de zin van art. 1 Trw. De rechtbank oordeelt dat dit zo is, op beide gronden van de definitie: (i) het is een handeling in de economische sfeer met (mede) het doel de verkoop van tabaksproducten/aanverwante producten te bevorderen, mede omdat Philip Morris belang heeft dat ook bezitters van een goed werkend oud apparaat overstappen vanwege de non-compatibiliteit met nieuwe tabaksticks (TEREA) en het verdwijnen van HEETS; en (ii) het is een commerciële mededeling die het aanprijzen/bekendheid geven tot doel dan wel (on)rechtstreeks gevolg heeft. Daarbij weegt mee dat de website-informatie verder ging dan strikt noodzakelijk en op punten wervend was (“profiteren”, “voordelen”, “nieuwste innovatie”, en een geruststellende/emotionele formulering over “geen zorgen … in de toekomst”), zodat het niet kan worden afgedaan als louter (verplichte) productinformatie; ook beperkte toegankelijkheid voor (vermeend) bestaande 18+ gebruikers maakt het niet anders.

Rb. Zeeland-West-Brabant 29 januari 2025, IEF 23281; ECLI:NL:RBZWB:2025:9811 ([producent A] tegen [producent B]). In het vonnis van de Rechtbank Zeeland-West-Brabant vorderde producent A onder meer een verklaring voor recht dat producent B inbreuk maakte op haar auteursrechten op vouwbare oprijplaten met scharnierconstructie, zich schuldig maakte aan slaafse nabootsing en misleidende of vergelijkende reclame, alsmede diverse verboden, rectificatie, terughaal- en vernietigingsmaatregelen en schadevergoeding. De rechtbank toetst het beroep op auteursrecht aan art. 1 en 10 Aw, uitgelegd conform de rechtspraak van het HvJ EU (o.a. Cofemel en Brompton): vereist is dat het voortbrengsel een oorspronkelijk werk is dat het resultaat vormt van vrije en creatieve keuzes. De door producent A aangewezen elementen, het profielpatroon, de handgrepen, het scharnier en het (optionele) kantelbare klepprofiel, acht de rechtbank overwegend technisch of functioneel bepaald. Producent A heeft onvoldoende concreet onderbouwd welke creatieve keuzes daarin tot uitdrukking komen. Ook de combinatie van deze elementen levert geen eigen intellectuele schepping op. De oprijplaat mist daarom het vereiste oorspronkelijk karakter en komt niet voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking.

RCC 29 oktober 2025, RB 3961; LS&R 2338; 2025/00437 (klager tegen adverteerder). De klacht betreft reclame-uitingen van Mother’s Earth over haar wasstrips, waarin wordt geclaimd dat deze “vrij van plastic” en “vrij van microplastics” zijn. Klager stelt dat deze uitingen misleidend zijn omdat de wasstrips polyvinylalcohol (PVA) bevatten, een synthetisch en wateroplosbaar polymeer dat volgens hem het milieu belast en als microplastic kan worden beschouwd. De bestreden claims zijn duurzaamheidsclaims in de zin van de Code voor Duurzaamheidsreclame (CDR). Op grond van artikel 3.1 CDR moeten zulke claims duidelijk, specifiek, juist en ondubbelzinnig zijn om misleiding te voorkomen.